Extra

Inhoud van deze bijlage:
- 'Over transpersoonlijke ervaringen en het grote levensweb', toegevoegd op 4 februari 2011.
 

Over transpersoonlijke ervaringen en het grote levensweb

Interview met Gradus van Florestein

Op zaterdag 15 januari was er een scholingsdag in Hollandscheveld voor leden en belangstellenden van de VTP, de Vereniging voor Transpersoonlijk Psycho-sociaaltherapeuten. Gradus van Florestein, transpersoonlijk psychiater is uitgenodigd voor deze werkdag en houdt een lezing over transpersoonlijke ervaringen en een workshop over familieopstellingen. Aan het eind van de dag mogen wij hem interviewen. 

Gradus van Florestein is een vriendelijk, bescheiden en gevoelig mens. Als hij eenmaal begint te vertellen, zowel bij de lezing, als bij het interview, wil je alles graag vasthouden en ook bijhouden. “Dat is niet nodig”, zegt hij, “het gaat om de ervaring.” (en er is een documentje, gelukkig maar). Onze ervaring is het dat we tijdens en na die bijeenkomst (onbewust) zo geraakt zijn, dat we er nu, na twee weken, nog dagelijks bij stilstaan.

Wanneer ben je in aanraking gekomen met het transpersoonlijk gedachtegoed?

Gradus vertelt: “In de reguliere zorg ben ik als arts-assistent psychiatrie begonnen: in mijn eerste stage in Brinkgreven kwam ik in aanraking met gezinstherapie; de psychologe, met wie ik veel samenwerkte attendeerde me op een opleiding Spirituele psychotherapie in Engeland. Na mijn specialisatie werkte ik als sociaal psychiater bij de toenmalige RIAGG, later werd ik regioleider van de regio Meppel in dezelfde RIAGG. In 1989 ben ik met mijn eigen, reguliere psychiatrische praktijk in Gieten begonnen. Spirituele psychotherapie boeide me. Naast mijn reguliere opleiding ging ik daarom cursussen volgen in Engeland (The College of Psychotherapeutics, vanaf 1991 heette dit The centre of new directions ). In Nederland is the school of New Directions opgericht waar ik actief ben. Wij geven trainingen op filosofisch, spiritueel en transpersoonlijk gebied. Altijd heb ik voor mezelf bij het werken met patiënten een strenge scheiding aangebracht tussen het reguliere en het transpersoonlijke. Dat was in het begin zo en dat geldt nu nog steeds.

Hoe zie je de verhouding tussen reguliere en transpersoonlijke zorg op dit moment?

Gradus: “Ik ben samen met Rogier Hoenders één van de initiatiefnemers van het eerste congres over Integrale Psychiatrie van Lentis en heb daarover contact met Hoenders (noot: Rogier Hoenders heeft de afdeling Integrale Psychiatrie opgezet en geniet inmiddels nationale en internationale bekendheid} Het idee achter de Integrale Psychiatrie is: Integrale Psychiatrie wil alles wat wetenschappelijk verantwoord is in de complementaire geneeswijzen (CAG), waartoe ook de transpersoonlijke therapie behoort, integreren in de reguliere psychiatrie. In de Integrale Psychiatrie staat de relatie met de cliënt centraal en is er een holistische visie. Gradus vervolgt:  “Wij hebben vanuit de beroepsvereniging van transpersoonlijk psychiaters voorzichtig het idee van een opleiding voor psychiaters voor het begeleiden van familieopstellingen geopperd. En voorzichtig manoeuvreren is het sleutelwoord.”

Hoe zie je de verhouding tussen regulier en transpersoonlijk in de dagelijkse praktijk?

Gradus vertelt: “Mijn aanpak is dat ik altijd begin met de reguliere inzichten. Als ik de patiënt beter leer kennen, kijk ik of hij/zij eventueel openstaat voor benaderingen vanuit het transpersoonlijke. Als de patiënt de opvatting heeft “dood is dood”, dan begin ik niet over voorouders. Als een patiënt echter openstaat voor het transpersoonlijke, dan kunnen we gaan werken met voorouders en familieopstellingen. Deze benadering blijkt vaak een meerwaarde te hebben voor de patiënt. Iedereen is immers met elkaar verbonden en dus met zijn/haar familie in het grote levensweb.”

Wat is voor jou de meerwaarde van het transpersoonlijke? 

Gradus: “Als alles in je leven gemakkelijk gaat, is er niets aan de hand. Maar soms zijn er zulke belangrijke gebeurtenissen binnen een familie, dat iemand hierdoor psychische of psychosomatische klachten krijgt. Hiervoor gebruik ik familieopstellingen (Bert Hellinger). Zo’n opstelling geeft inzicht in de familieproblematiek en kan helpen bij het verbeteren en zelfs leiden tot heling van de patiënt. Je kunt hierbij denken aan problemen van verlies, rouw, overlijden, abortus, adoptie, conflicten, etcetera. Tijdens de opstelling kan een van de deelnemers in het veld van de ander stappen, een ander die niet aanwezig is. Dit kan zowel een levende als een overleden ander zijn. Gradus voegt toe: “Het is van het grootste belang om van te voren een goede diagnose te stellen om te kunnen onderscheiden of de aandoening pathologisch is of niet. Daar is veel ervaring voor nodig.”

Welke transpersoonlijke ervaring is voor jou heel bijzonder geweest?

Met enige aarzeling, vanwege het risico om verkeerd begrepen te worden, vertelt Gradus wat op dit moment transpersoonlijk voor hem betekent. Hij vertelt: “Een patiënt vraagt aan mij: “Bent u gelukkig?” Gradus’ antwoord is: “Ja, maar soms ben ik ook verdrietig, hoezo?”: “ Patiënt: “Vorige keer voelde ik me niet zo prettig, maar na afloop van de afspraak met u, was ik zo blij. Hoe doet u dat?” en de patiënt vervolgt: “Het lijkt wel, dat u zonder dat u wat zegt, u iets in mij aanraakt dat onbewust is. Door dit onbewuste aanraken verandert er iets in mij.” Gradus vervolgt: “Dat wat mijn patiënt ervaart, voel ik ook. En dat is het mooiste wat er is: een transpersoonlijke (ontroerende) ervaring van samen zijn.”

Sta je open voor meer samenwerking met de VTP, bijvoorbeeld voor supervisie en bijscholing?

Gradus antwoordt: “Ik heb geen tijd, los van het feit of ik dit wil en/of kan. Ik weet te weinig van de VTP en de specifieke vragen die bij de VTP leven. Hij vervolgt: Mijn eerste indruk is dat er veel therapeuten zijn met een verschillende achtergrond. En van daaruit is het organiseren van workshops misschien geschikter dan structurele scholing. Gradus geeft nog als tip voor de VTP: “Neem contact op met de voorzitter van VvTP= Vereniging voor Transpersoonlijke Psychiatrie en onderzoek wat je voor elkaar kunt betekenen.”

Wij bedanken Gradus voor dit openhartige interview. Eén ding is zeker: deze transpersoonlijke ontmoeting heeft bij de een groter bewustzijn van alle energieën en bij de ander de vurige wens voor een familieopstelling gebracht.  Het is de ervaring waar het om gaat!

Gedicht van Gradus van Florestein

de ander

als de ander

zich in mij ontmoet

en ik

in de ander mijzelf

dan is

de ander ik

en ik

de ander

dan ben ik

noch ik

noch de ander

is de ander

noch de ander

noch ik

dan is ‘dat, wat is’

zich in ons bewust

en zijn we 

hierin

opnieuw geboren

Piet en Hiltje van Gijssel, 31 januari 2011